Thi công hố thang máy an toàn, cho thợ người nhà và ngôi nhà: chủ nhà cần biết gì? Nhiều chủ nhà chỉ bắt đầu lo về an toàn hố thang khi thợ đã đục xong sàn và trong nhà xuất hiện một khoảng trống thông từ tầng trên cùng xuống tận đáy. Chỉ cần nghĩ đến cảnh đứa trẻ chạy nhảy trên tầng hai, hay một người thợ sơn lùi lại vài bước để nhìn bức tường, là đủ thấy lo. Theo Thang máy Delta, câu hỏi đúng không phải “hố thang có nguy hiểm không”, mà là ai có thể gặp nguy hiểm, vào lúc nào, và chặn từ đâu.
Thi công hố thang máy an toàn cần kiểm soát rủi ro cho bốn nhóm.
- Người làm việc trong hố: ngã cao, vật rơi, điện giật, cháy khi hàn cắt.
- Người đi lại ở các tầng: hụt chân qua ô cửa tầng chưa có rào chắn.
- Ngôi nhà và nhà liền kề: sạt đất khi đào hố PIT, nứt khi cắt dầm, đục sàn.
- Người đi thang sau này: những lỗi kết cấu chôn sẵn từ lúc xây hố.
Mỗi nhóm cần một cách chặn riêng và một người chịu trách nhiệm rõ ràng. Bài viết dưới đây đi lần lượt từng nhóm, cùng những điều chủ nhà tự nhìn thấy và tự hỏi được, kể cả khi không phải dân kỹ thuật.
Thi công hố thang máy an toàn, hố thang đang xây là chỗ dễ xảy ra tai nạn nhất trong nhà?
Thi công hố thang máy an toàn, vì đây là một lỗ mở thông nhiều tầng, tồn tại suốt nhiều tuần, trong khi người qua lại xung quanh liên tục thay đổi. Một ô cầu thang hay ban công đang xây thường có lan can sớm. Hố thang thì khác. Nó phải để trống cho tới khi lắp xong cửa tầng, mà cửa tầng là một trong những hạng mục lắp sau cùng. Trong khoảng thời gian đó, đội xây, đội điện nước, đội sơn, đội thang máy lần lượt vào nhà. Mỗi đội chỉ quen phần việc của mình. Người hôm qua biết chỗ đó là hố, hôm nay có thể là một người thợ mới đến lần đầu.
Ở nhà cải tạo, rủi ro còn tăng thêm một bậc. Cả nhà vẫn ăn ở sát bên chỗ thợ đang làm. Người lớn tuổi đi lại chậm, trẻ nhỏ tò mò, khách đến chơi không biết trong nhà đang có hố. Vì vậy, Delta tách rủi ro theo người và vật có thể bị tổn hại, thay vì liệt kê theo hạng mục xây dựng. Cách chia này giúp chủ nhà biết ngay việc nào phải giao cho ai. Bảng trên chỉ là khung để chủ nhà định vị. Phần tiếp theo đi vào từng nhóm, bắt đầu từ những người chịu rủi ro trực tiếp nhất: người đang làm việc bên trong hố.
| Ai/cái gì có thể bị tổn hại | Rủi ro chính | Chặn bằng gì | Ai chịu trách nhiệm chính |
|---|---|---|---|
| Người làm việc trong hố | Ngã từ sàn thao tác, vật rơi từ tầng trên, điện giật nơi ẩm, cháy khi hàn cắt | Bảo hộ cá nhân, sàn thao tác chắc chắn, không làm chồng tầng, điện tạm có bảo vệ chống dòng rò | Đơn vị đang thi công hạng mục đó |
| Người đi lại ở các tầng (thợ khác, người nhà, khách) | Hụt chân qua ô cửa tầng, rơi đồ xuống người bên dưới | Rào chắn cứng tại mọi ô cửa tầng, nắp hoặc rào miệng hố PIT, biển cảnh báo, chiếu sáng | Nhà thầu xây dựng dựng rào; chủ nhà giữ quy ước trong gia đình |
| Móng nhà mình và nhà liền kề | Sạt thành hố PIT, mất đất đỡ móng bên cạnh, nứt khi cắt dầm, đục sàn | Khảo sát trước, chống đỡ tạm, đào theo đoạn, cắt bằng máy thay đục | Kỹ sư kết cấu + nhà thầu xây dựng |
| Người đi thang sau này | Vách không đủ cứng chỗ bắt ray, PIT/OH thiếu, hố thấm, ống lạ trong giếng | Xây đúng bản vẽ thang, nghiệm thu lại hố trước khi lắp, kiểm định | Nhà thầu xây dựng + đơn vị thang máy |
Người làm việc trong hố thang có thể gặp những nguy hiểm gì?
- Nguy hiểm chính: ngã cao, vật rơi từ trên xuống, điện giật và cháy. Cả bốn đều chặn được nếu có biện pháp thi công rõ ràng ngay từ đầu.
Ngã từ sàn thao tác hoặc giàn giáo
- Trong hố thang, người thợ thường đứng trên sàn thao tác hoặc giàn giáo dựng bên trong lòng giếng. Chỗ đứng hẹp, xung quanh là vách, phía dưới là khoảng trống nhiều mét.
- Theo quy trình thi công nội bộ của Delta, toàn bộ thợ phải trang bị bảo hộ: mũ, giày bảo hộ, dây đai an toàn toàn thân. Thợ bắt buộc dùng sàn thao tác chuyên dụng trong giếng thang, không đứng trên nóc cabin tạm để làm việc. Sàn thao tác được nâng dần lên cao theo tiến độ lắp ray, không dựng tạm bợ bằng vài tấm ván kê.
- Dây đai chỉ có tác dụng khi được móc vào một điểm neo chắc chắn. Vì vậy, nếu chủ nhà thấy thợ đeo dây nhưng đầu móc thả lơ lửng, đó là dấu hiệu nên nhắc ngay.
Vật rơi từ tầng trên xuống
- Một viên gạch, một chiếc búa hay mũi khoan rơi từ tầng bốn xuống đáy hố có thể gây chấn thương nặng cho người bên dưới.
- Nguyên tắc đơn giản nhất: không bố trí người làm việc ở hai cao độ khác nhau trên cùng một phương thẳng đứng. Khi có người làm ở trên, phía dưới phải trống. Vật tư không chất sát mép ô cửa tầng. Dụng cụ cầm tay nên có dây buộc khi làm ở cao. Việc đưa vật tư lên xuống phải có khu vực riêng, có người canh.
- Đây là điều chủ nhà quan sát được bằng mắt. Nếu thấy hai nhóm thợ cùng làm trong hố, một nhóm ở trên và một nhóm ở dưới, nên hỏi lại đơn vị thi công.
Điện giật trong không gian ẩm
- Đáy hố thang, nhất là hố PIT, thường ẩm hơn các khu vực khác. Nếu trời mưa trong lúc chưa che chắn kịp, hố có thể đọng nước. Dây điện tạm kéo trên sàn, máy khoan và máy cắt cầm tay là những nguồn nguy hiểm trong điều kiện này.
- Theo quy trình Delta, trước khi đấu nối điện động lực phải ngắt nguồn và treo biển “Đang thi công”. Nếu hố PIT ngập nước tạm thời, cần ngắt điện khu vực đó và hút hết nước trước khi tiếp tục. Không để thợ xuống hố khi còn nước.
- Ở nhiều nước, ổ cắm cấp điện cho công trường bắt buộc có thiết bị chống dòng rò (RCD — thiết bị tự ngắt khi có dòng điện rò xuống đất), với ngưỡng tác động thường là 30mA. Đây là thông lệ theo tiêu chuẩn điện quốc tế và một số nước châu Âu. Delta chưa tìm thấy con số này trong điều khoản cụ thể của quy chuẩn Việt Nam, nên chỉ nêu như mức tham khảo. Dù vậy, với nhà dân, đây là một thiết bị rẻ và dễ lắp. Chủ nhà hoàn toàn có thể đề nghị nhà thầu dùng ổ cắm điện tạm có chống dòng rò.
Cháy, bỏng khi hàn cắt khung thép
- Với hố thang khung thép, việc hàn, cắt diễn ra ngay trong nhà. Tia lửa có thể bắn xa và rơi xuống các tầng dưới. Trước khi hàn, cần dọn hoặc che vật dễ cháy (bao bì, gỗ, rèm, đệm) ở khu vực xung quanh và bên dưới. Nên có bình chữa cháy ngay tại chỗ. Sau khi hàn xong, khu vực cần được kiểm tra lại một lúc, vì tàn lửa có thể âm ỉ.
- Mối hàn và bu lông liên kết còn ảnh hưởng tới độ chắc của cả khung. Đây là phần chủ nhà không tự đánh giá được, nên cần đơn vị gia công đưa bản vẽ liên kết và chứng chỉ thép. Bạn có thể tham khảo thêm bài viết: Hố thang khung thép cho nhà cải tạo: cấu tạo, ưu điểm và điểm cần kiểm tra.
- Lưu ý: đáy hố sâu, kín và thiếu sáng còn gây mệt, chóng mặt cho người làm việc lâu bên trong. Đèn chiếu sáng đủ và quạt hút tạm khi hàn hoặc quét chống thấm trong hố là những thứ nhỏ nhưng nên có. Những nguy hiểm trên chủ yếu thuộc trách nhiệm của đơn vị thi công. Còn nguy hiểm tiếp theo lại thường rơi vào chính người trong gia đình.
Ô cửa tầng để trống có thật sự nguy hiểm với người nhà không?
- Có. Đây là rủi ro hay bị coi nhẹ nhất, nhất là ở nhà vừa ở vừa thi công. Mỗi tầng có một ô cửa mở thẳng vào hố thang. Thợ xây quen với nó. Người trong nhà thì không. Một người lớn tuổi đi ra hành lang buổi tối, một đứa trẻ chạy theo quả bóng, một người thợ điện đang kéo dây lùi về phía sau: chỉ một bước là đủ. Vì vậy, đội kỹ thuật Delta chỉ bắt tay vào việc khi mọi ô cửa tầng đã được quây lan can tạm và miệng hố PIT đã được đậy nắp hoặc quây kín. Thiếu một trong hai, việc lắp đặt chưa bắt đầu. Đây là quy định trong quy trình thi công nội bộ, không phải một lời khuyên tùy chọn.
Rào chắn thế nào mới gọi là chắc?
Dây nilon, băng cảnh báo hay một tấm bạt treo không phải là rào chắn. Chúng chỉ báo hiệu, không giữ được người ngã vào. Một rào chắn ô cửa tầng đạt yêu cầu nên có các đặc điểm sau:
- Cứng và được cố định chắc vào kết cấu hai bên ô cửa, không phải dựng tựa vào tường.
- Đủ cao để chặn ngang người. Theo các bản tóm tắt công khai của TCVN 4431:1987 về lan can an toàn, lan can cần ở những vị trí có nguy cơ rơi từ khoảng 1m trở lên, cao tối thiểu khoảng 1m, khe giữa các thanh ngang không quá khoảng 0,45m, và có tấm chắn chân cao tối thiểu khoảng 0,15m. Các con số này lấy từ bản tóm tắt thứ cấp. Nên đối chiếu văn bản gốc trước khi dùng làm căn cứ nghiệm thu.
- Có tấm chắn chân ở sát sàn để vật tư, dụng cụ không lăn xuống hố.
- Có biển cảnh báo và đủ sáng vào buổi tối, kể cả những tầng không có ai thi công hôm đó.
Ở Mỹ, bộ quy tắc của OSHA cho ngành xây dựng (Cơ quan An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Mỹ, 29 CFR 1926.502) yêu cầu tay vịn trên cùng cao khoảng 42 inch ±3 inch (khoảng 1,07m), chịu được lực khoảng 200 pound (khoảng 890N) mà không bị đẩy thấp xuống dưới 39 inch, và tấm chắn chân cao tối thiểu 3,5 inch (khoảng 9cm). Đây là tham chiếu quốc tế, không bắt buộc tại Việt Nam. Con số này giúp hình dung: rào chắn phải chịu được một người lớn ngã dồn người vào, không chỉ là “có cái gì đó chắn ngang”.
Cách tự kiểm tra rào chắn bằng mắt và tay
Chủ nhà không cần dụng cụ đo. Mỗi lần lên một tầng, hãy:
- Nhìn xem ô cửa có bị chắn kín chiều ngang không, hay còn hở một bên.
- Đặt tay lên thanh trên cùng và đẩy nhẹ ra phía hố. Nếu rào lung lay, nghiêng hoặc trượt, cần báo nhà thầu gia cố.
- Nhìn xuống chân rào: có tấm chắn sát sàn không, hay để hở một khe đủ cho vật tư lọt qua.
- Kiểm tra xem rào có còn đúng vị trí sau giờ làm không.
Điểm thứ tư rất quan trọng. Trong lúc làm việc, thợ thường phải tháo rào để đưa vật tư hoặc đo đạc. Rào tháo ra trong giờ làm phải được lắp lại trước khi rời công trường. Nên thống nhất với nhà thầu ai là người kiểm tra việc này mỗi cuối ngày.
Rào chắn được tháo hẳn khi nào?
- Chỉ khi cửa tầng của thang máy đã được lắp và khóa cửa tầng hoạt động. Trước thời điểm đó, kể cả khi hố đã xây xong và đang chờ đơn vị thang máy đến, rào chắn vẫn phải giữ nguyên.
- Với nhà có trẻ nhỏ, Delta đã phân tích sâu hơn về các lớp bảo vệ trẻ quanh giếng thang tại bài: Thiết kế thang máy an toàn cho nhà có trẻ nhỏ.
- Ô cửa tầng là nguy hiểm nhìn thấy được. Nguy hiểm tiếp theo khó thấy hơn nhiều, vì nó nằm dưới móng và trong kết cấu.
Đào hố PIT và đục phá có làm hại móng nhà mình, nhà hàng xóm không?
- Có thể, nếu đào sát móng hoặc cắt kết cấu mà không khảo sát và chống đỡ trước. Nếu làm đúng trình tự, rủi ro này kiểm soát được.
Khi đào hố PIT
Hố PIT là phần lõm xuống dưới cao độ sàn tầng thấp nhất. Với nhà phố, hố PIT thường nằm sát móng nhà mình, đôi khi sát cả móng nhà bên cạnh. Những nguy cơ thường gặp khi đào:
- Thành hố sạt lở, nhất là ở nền đất yếu, đất san lấp ao hồ hoặc khi trời mưa.
- Nước ngầm hoặc nước mưa tràn vào hố, làm đất thành hố mềm đi.
- Đào sâu hơn đáy móng liền kề khiến phần đất đang đỡ móng bên cạnh bị mất. Nhà bên có thể lún, nứt dù không ai chạm vào tường của họ.
Cách chặn phụ thuộc điều kiện đất, nhưng nguyên tắc chung gồm: kiểm tra cao độ đáy móng hiện có trước khi đào; chống vách thành hố nếu nền yếu hoặc phải đào sâu; đào theo từng đoạn thay vì đào toàn bộ một lần; bố trí bơm hút nước sẵn. Ở Mỹ, quy định đào đất của OSHA (1926.652) yêu cầu hệ chống vách cho hố đào sâu từ khoảng 1,5m (5 feet) trở lên, trừ khi nền là đá ổn định. Đây là tham chiếu quốc tế. Hố PIT nhà dân thường nông hơn mức này, nhưng nếu nằm sát móng nhà bên thì chiều sâu không phải là thước đo duy nhất.
Một việc nhỏ nhưng rất nên làm: trước khi đào, chụp ảnh và ghi lại hiện trạng tường, sàn nhà liền kề (vết nứt sẵn có, tình trạng mép tường chung), nếu được hàng xóm đồng ý. Khi có phát sinh, đây là căn cứ khách quan cho cả hai bên. Chiều sâu hố PIT cần bao nhiêu và vì sao không nên tự ý giảm, Delta đã giải thích riêng tại bài: Chiều sâu hố PIT thang máy là bao nhiêu?.
Khi cắt dầm, đục sàn ở nhà cải tạo
- Nhà không thiết kế thang máy từ đầu thì gần như luôn phải mở ô sàn ở các tầng. Sàn và dầm là bộ phận chịu lực. Mở sai chỗ hoặc cắt sai cách có thể gây võng sàn, nứt dầm, nứt tường.
Trình tự an toàn thường gồm:
- Kỹ sư kết cấu kiểm tra hiện trạng (vị trí dầm, cột, thép trong sàn) và tính phương án mở ô sàn, gia cường.
- Chống đỡ tạm phần sàn xung quanh bằng cột chống, giàn giáo trước khi cắt.
- Cắt bằng máy cắt hoặc khoan rút lõi thay vì đục phá, để giảm rung truyền sang phần kết cấu còn lại.
- Gia cường quanh ô mở theo phương án kỹ sư đưa ra rồi mới tháo chống.
Về pháp lý, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (Điều 43, khoản 2, điểm h) miễn giấy phép cho sửa chữa, cải tạo bên trong công trình khi đáp ứng một số điều kiện, trong đó có điều kiện không ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực. Việc cắt dầm, mở ô sàn lớn có thuộc diện này hay không cần được hỏi cơ quan quản lý xây dựng địa phương. Delta nêu điều này để chủ nhà lưu ý, không phải ý kiến pháp lý.
Nếu đang cân nhắc cách lắp thang mà hạn chế can thiệp kết cấu, bạn có thể tham khảo thêm: Cải tạo nhà để lắp thang máy mà hạn chế cắt dầm phá sàn. Đến đây là những rủi ro xảy ra ngay trong lúc thi công. Tuy nhiên, có một nhóm rủi ro khác chỉ lộ ra khi thang đã chạy.
Sai sót lúc xây hố có ảnh hưởng an toàn khi đi thang sau này không?
Có. Nhiều lỗi xây hố không gây tai nạn ngay, mà trở thành điểm yếu của thang suốt nhiều năm. Đây là phần người đi thang sau này gánh chịu, dù họ không có mặt lúc xây. Delta chỉ điểm qua những lỗi liên quan trực tiếp tới an toàn:
- Vách không đủ cứng ở chỗ bắt ray. Ray dẫn hướng truyền lực vào vách, nhất là khi bộ hãm an toàn kẹp ray lúc khẩn cấp. TCVN 6396-20:2017 yêu cầu vách giếng thang khi chịu lực 1.000N rải đều trên ô 0,3×0,3m chỉ được biến dạng dư không quá 1mm và biến dạng đàn hồi không quá 15mm. Với hố xây gạch, nhất là gạch lỗ, bát ray không bám được vào gạch, nên phải bắt vào cột và dầm giằng. Tài liệu kỹ thuật thường gợi ý cứ khoảng 1,5–2m chiều cao lại có một dải dầm giằng, nhưng vị trí chính xác phải theo bản vẽ của đúng loại thang.
- Hố PIT hoặc chiều cao OH thấp hơn yêu cầu. Phần không gian dưới đáy và trên đỉnh giếng là nơi người bảo trì cần có chỗ an toàn khi cabin ở vị trí cuối hành trình. Tự ý giảm hai kích thước này là lấy mất khoảng không đó.
- Hố PIT thấm nước. Nước đọng dưới đáy làm gỉ chi tiết kim loại và gây rủi ro cho thiết bị điện đặt dưới hố. Xem thêm: Chống thấm hố thang máy và những điều cần biết.
- Đường ống không phục vụ thang đi qua giếng. TCVN 6396-20:2017 (điều 5.2.1.2.1) quy định giếng thang không chứa ống dẫn, cáp hay thiết bị không phục vụ thang. Ống nước đi qua giếng là nguồn rò rỉ lâu dài, khó sửa khi thang đã lắp.
- Hố lệch thẳng đứng hoặc có cấu kiện nhô vào lòng giếng. Lệch nhiều khiến ray khó căn chỉnh. Gờ bê tông, đầu thép thò vào lòng giếng có thể va chạm với cabin hoặc đối trọng.
Nếu hố đã xây xong và phát hiện sai kích thước, vẫn có những hướng xử lý. Delta đã phân tích riêng tại bài: Sai kích thước hố thang có khắc phục được không?. Các sai lầm thường gặp ngay từ khâu thiết kế cũng được tổng hợp ở bài: Thiết kế hố thang: 7 sai lầm cần tránh. Biết các rủi ro là một chuyện. Với gia đình đang sống ngay trong ngôi nhà đó, câu hỏi thực tế hơn là: sắp xếp sinh hoạt thế nào cho an toàn suốt mấy tuần thi công?
Nhà vừa ở vừa thi công hố thang, gia đình nên sắp xếp thế nào?
Nên khoanh vùng thi công, thống nhất vài quy ước đơn giản trong nhà, và chỉ định một người liên lạc với nhà thầu. Đây là tình huống của phần lớn khách hàng cải tạo nhà để lắp thang máy. Không phải gia đình nào cũng chuyển đi ở tạm được. Vì vậy, Delta gợi ý một số sắp xếp thực tế:
- Khoanh vùng và tách lối đi. Khu vực quanh hố thang ở mỗi tầng nên được quây lại thành một vùng riêng. Nếu được, thợ đi một lối, gia đình đi một lối. Phòng của người lớn tuổi và trẻ nhỏ nên chuyển ra xa khu vực thi công nhất có thể.
- Quy ước trong gia đình. Cả nhà, kể cả người giúp việc và trẻ đủ lớn để hiểu, cần biết chỗ nào là hố thang và không được tự ý mở rào. Trẻ nhỏ không được lên các tầng đang có ô cửa tầng mở nếu không có người lớn đi cùng. Khi có khách đến chơi, người nhà nên nhắc trước.
- Ánh sáng ban đêm. Nhiều tai nạn trong nhà xảy ra khi đi lại lúc tối. Hành lang dẫn tới khu vực hố thang nên có đèn sáng suốt đêm trong thời gian thi công.
- Bụi và tiếng ồn. Cắt bê tông, khoan rút lõi tạo nhiều bụi mịn. Những ngày cắt, đục nên đóng kín các phòng đang ở, người nhạy cảm hô hấp nên tránh khu vực đó. Có thể thống nhất với nhà thầu khung giờ làm việc ồn để không trùng giờ nghỉ của người già, trẻ nhỏ.
- Một người liên lạc duy nhất. Gia đình nên chọn một người làm đầu mối với nhà thầu. Khi thấy rào chắn bị tháo mà không lắp lại, dây điện kéo lộn xộn hay vết nứt mới trên tường, người này báo ngay. Không nên để mỗi người trong nhà nhắc một kiểu, dễ bỏ sót.
Góc nhìn kỹ thuật: sự cố trong nhà cải tạo hiếm khi đến từ một lỗi lớn. Thường đó là chuỗi việc nhỏ: rào tháo ra chưa lắp lại, đèn hành lang hỏng, có khách đến không ai nhắc. Vì vậy, quy ước gia đình quan trọng ngang biện pháp thi công. Sắp xếp trong nhà là phần của gia đình. Phần của nhà thầu cần được chốt bằng văn bản trước khi khởi công.
Trước khi khởi công chủ nhà nên chốt với nhà thầu những gì?
Nên chốt bằng văn bản những câu hỏi về an toàn, không chỉ về giá và tiến độ. Dưới đây là những câu một người tư vấn sẽ gợi ý chủ nhà hỏi thẳng nhà thầu, xếp theo trình tự từ lúc khởi công:
- “Bên mình có biện pháp thi công an toàn bằng văn bản không?” Biện pháp này nên nêu cách che chắn ô cửa tầng, miệng hố PIT, cách cấp điện tạm và ai giám sát an toàn.
- “Rào chắn ô cửa tầng làm bằng gì, dựng từ ngày nào, ai kiểm tra mỗi cuối ngày?” Câu trả lời tốt là có vật liệu cụ thể, dựng ngay khi ô cửa hình thành, có người chịu trách nhiệm rõ.
- “Trước khi đào hố PIT, bên mình kiểm tra móng hiện có và móng nhà bên thế nào?” Nếu có nguy cơ, phải có phương án chống vách và bơm nước.
- “Ai tính phương án mở ô sàn, gia cường? Có bản vẽ không?” Với nhà cải tạo, câu này nên có tên một kỹ sư kết cấu cụ thể.
- “Điện tạm cấp từ đâu, ổ cắm có chống dòng rò không?”
- “Hố thang xây theo bản vẽ của loại thang nào?” Nếu nhà thầu xây trước khi chọn thang, rủi ro sai kích thước rất cao.
- “Nếu thợ bị tai nạn trong nhà tôi, trách nhiệm và bảo hiểm thuộc về ai?” Nên ghi rõ trong hợp đồng.
- “Hôm nào giao hố cho bên thang máy, và ai đứng ra ký biên bản?”
Không có câu trả lời nào là “đúng chuẩn” cho mọi nhà. Điều chủ nhà cần nghe là câu trả lời cụ thể: có tên người, có vật liệu, có thời điểm. Một nhà thầu chỉ đáp “yên tâm, bên em làm quen rồi” cho mọi câu hỏi trên là tín hiệu nên hỏi kỹ hơn.
Khi nhận hố để lắp thang, kỹ thuật viên Delta kiểm tra lại những gì?
Delta không lắp thang ngay khi nhận hố. Việc đầu tiên là nghiệm thu lại thực tế và xác nhận điều kiện an toàn. Lý do là từ lúc khảo sát tới lúc lắp, hiện trạng thường đã khác: tường được trát thêm, sàn được cán nền, ô cửa bị xây lệch. Theo quy trình thi công của Delta, trước khi lắp đặt:
- Hồ sơ phải đủ: biên bản khảo sát đã ký, bản vẽ thi công đã duyệt, biện pháp thi công và an toàn đã được phê duyệt.
- Giếng thang, hố PIT, chiều cao OH được đo lại rồi so với biên bản khảo sát. Tiếp theo, kỹ thuật viên thả dây dọi hoặc dùng laser xác định tâm giếng, đánh dấu cao độ chuẩn ở từng tầng dừng.
- Điều kiện an toàn mặt bằng được xác nhận: rào chắn hoặc lan can tạm tại mọi cửa tầng, nắp đậy hoặc rào chắn hố PIT, biển cảnh báo. Nếu chưa có, Delta không bắt đầu thi công.
- Trong suốt quá trình lắp: họp an toàn đầu ca, dùng sàn thao tác chuyên dụng, ngắt điện trước khi đấu nối điện động lực, có phương án cứu hộ tại chỗ. Người không phận sự không được vào khu vực giếng thang, hố PIT, phòng máy.
Sau khi lắp xong, thang được chạy thử khoảng 10 ngày trước khi bàn giao (theo thông tin Delta công bố trên trang dự án). Gia đình chỉ nên dùng thang chính thức sau khi có kết quả kiểm định đạt yêu cầu theo QCVN 02:2019/BLĐTBXH. Bạn có thể xem thêm: Quy trình kiểm định an toàn thang máy tại Delta.
Delta chia sẻ quy trình này không phải để nói thay phần việc của nhà thầu xây dựng. Mục đích là để chủ nhà biết: một đơn vị thang máy làm việc nghiêm túc sẽ chưa lắp khi hố chưa an toàn. Nếu một đơn vị sẵn sàng bắt tay vào lắp khi ô cửa tầng còn trống hoác, đó là điều đáng cân nhắc.
Câu hỏi thường gặp chủ đề: Thi công hố thang máy an toàn?
Che ô cửa tầng bằng tấm ván đóng đinh vào tường có được không?
- Được, nếu tấm ván đủ dày, phủ kín và được cố định chắc vào kết cấu. Tấm ván kín còn có lợi là chặn được cả vật tư rơi vào hố. Tuy nhiên, ván phải chịu được người dựa hoặc ngã vào. Đinh đóng vào lớp vữa trát yếu thì không đủ. Nếu thợ cần tháo ra để làm việc, hãy chỉ rõ ai đóng lại trước khi nghỉ.
Trời mưa, hố PIT ngập nước thì nên làm gì?
- Không cho ai xuống hố khi còn nước. Ngắt nguồn điện tạm ở khu vực đó, hút hết nước, chờ thợ kiểm tra lại thành hố rồi mới làm tiếp. Nếu nước quay lại ngay cả khi trời khô, có thể đó là nước ngầm hoặc ống rò. Cần xử lý chống thấm trước khi lắp thiết bị.
Nếu thợ bị tai nạn khi làm hố thang trong nhà tôi, ai chịu trách nhiệm?
- Trách nhiệm phụ thuộc vào hợp đồng và quan hệ lao động giữa các bên. Vì vậy, nên ghi rõ trong hợp đồng: bên nào chịu trách nhiệm an toàn lao động, bên nào mua bảo hiểm cho thợ. Delta không đưa ý kiến pháp lý ở đây. Với các tình huống cụ thể, chủ nhà nên hỏi luật sư hoặc cơ quan quản lý lao động địa phương.
Hố thang xây xong nhưng vài tháng nữa mới lắp thang, có cần làm gì không?
- Có. Rào chắn ô cửa tầng và nắp hố PIT phải giữ nguyên suốt thời gian chờ. Hố nên được che để mưa không đọng vào đáy. Không dùng hố thang làm chỗ chứa đồ tạm. Khi đơn vị thang máy đến, hố cần được đo lại vì có thể đã thay đổi trong thời gian chờ.
Nhà tôi chỉ 3–4 tầng, có cần cẩn thận như công trình lớn không?
- Có. Ngã từ độ cao một tầng nhà, khoảng 3m, đã có thể gây chấn thương nặng. Nhà thấp tầng không làm giảm nguy cơ ở ô cửa tầng hay khi đào hố PIT sát móng. Điều khác biệt chỉ là quy mô biện pháp: đơn giản hơn, ít người hơn, nhưng không được bỏ qua.
Kết luận: Thi công hố thang máy an toàn?
Làm hố thang an toàn là lo cùng lúc cho bốn nhóm, không phải xong một hạng mục là yên:
- Giữ an toàn cho người làm trong hố;
- Che chắn cho người đi lại ở các tầng;
- Bảo vệ móng nhà mình và nhà bên;
- Xây đúng để người đi thang sau này không phải gánh lỗi của hôm nay.
Chủ nhà không cần tự tính kết cấu hay tự dựng rào chắn. Điều chủ nhà làm được là nhìn đúng chỗ, hỏi đúng câu, và yêu cầu câu trả lời cụ thể: rào chắn đẩy có chắc không, ai kiểm tra cuối ngày, ai tính phương án mở sàn, hố xây theo bản vẽ thang nào. Với gia đình đang ở trong nhà, vài quy ước đơn giản cũng quan trọng không kém biện pháp thi công. Nếu bạn đang chuẩn bị làm hố thang và muốn được tư vấn về kích thước, kết cấu hay điều kiện an toàn trước khi khởi công, hãy liên hệ Thang Máy Delta qua hotline tư vấn 0989.68.85.85. Đội ngũ kỹ thuật có thể khảo sát hiện trạng và trao đổi cùng nhà thầu xây dựng ngay từ đầu.
Bài viết liên quan:
Kinh nghiệm mua thang máy gia ...
Dịch vụ tư vấn thang máy tại H...
Tính toán thời gian bảo trì th...
Quy trình bảo trì bảo dưỡng th...
Bảng giá thang máy gia đình mớ...
Tìm hiểu về kích thước cửa tha...
SẢN PHẨM NỔI BẬT:
CÓ NHIỀU LỰA CHỌN VÀ TƯ VẤN TỐT HƠN
